AI có thể giúp sinh viên chuyển đổi trải nghiệm học tập như thế nào

Khi trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp tục phát triển và được chấp nhận, áp dụng rộng rãi hơn, chúng ta bắt đầu thấy các đổi mới về AI xuất hiện thường xuyên hơn trong cuộc sống hằng ngày. Một ví dụ đầy hứa hẹn là việc sử dụng AI trong giáo dục để cải thiện cách học sinh học tập. Từ việc tạo ra các công cụ học tập tương tác và cá nhân hóa đến làm cho bài học hấp dẫn hơn, AI đang tiến một bước dài so với bảng đen và sách giáo khoa truyền thống. Điều thú vị là điều này không chỉ diễn ra trong lớp học; AI còn hỗ trợ học sinh tại nhà thông qua các ứng dụng và gia sư ảo.

Ngoài ra, AI có thể cung cấp cho các nhà giáo dục những thông tin giá trị về mô hình học tập, lỗi thường gặp và thói quen học tập của học sinh. Với sự hỗ trợ của AI, giáo viên có thể tạo các kế hoạch học tập được thiết kế để tập trung vào điểm mạnh và những lĩnh vực cần cải thiện của từng học sinh. Theo Forbes Advisor, 60% nhà giáo dục đã sử dụng các công cụ AI để nâng cao phương pháp giảng dạy. Hãy cùng tìm hiểu cách AI đang thay đổi trải nghiệm học tập của học sinh cũng như những lợi ích và thách thức đi kèm với các tiến bộ công nghệ này.

Hình 1. Giáo viên áp dụng AI trong lớp học.

Vai trò của các công cụ học tập tích hợp AI trong đời sống học sinh#

Các công nghệ AI như thị giác máy tính, xử lý ngôn ngữ tự nhiên và machine learning có thể giúp máy móc hiểu và diễn giải thông tin hình ảnh, văn bản và dữ liệu. Trong giáo dục, những công cụ này có thể tạo ra khác biệt lớn bằng cách cung cấp cho học sinh những phương thức mới để học tập, cộng tác và tương tác với nội dung. Hãy cùng xem một số ví dụ thực tế về cách học sinh có thể sử dụng AI.

AI có thể hỗ trợ làm bài tập về nhà như thế nào#

Bài tập về nhà là công việc hằng ngày thường khiến học sinh quá tải, nhưng AI có thể làm cho công việc này dễ quản lý và thú vị hơn nhiều. Ví dụ, OCR (Nhận dạng ký tự quang học) có thể nhanh chóng trích xuất văn bản từ sách giáo khoa hoặc tài liệu được quét và chuyển thành định dạng kỹ thuật số. Sau đó, học sinh có thể dễ dàng sắp xếp, tìm kiếm và truy cập thông tin này trên thiết bị của mình bất cứ lúc nào. Ngoài ra, các công cụ AI có thể giúp học sinh duy trì tiến độ bằng cách cung cấp mẹo học tập hoặc lời nhắc được cá nhân hóa. Nhờ AI, tài liệu bài tập về nhà có thể trở nên tương tác hơn, giúp việc học, ôn tập và nhận hỗ trợ bổ sung như bản tóm tắt hoặc bản dịch trở nên đơn giản hơn.

Một ví dụ điển hình là Photomath, một ứng dụng tích hợp AI giúp học sinh giải bài toán bằng cách cung cấp lời giải và phần giải thích tức thì. Khi làm bài tập về nhà, học sinh thường có những băn khoăn và câu hỏi mà theo cách truyền thống phải chờ đến ngày hôm sau để giáo viên giải đáp. Các ứng dụng như Photomath có thể cung cấp cho học sinh phần giải thích từng bước, mẹo trực quan và các tham chiếu đến lời giải. Sử dụng các kỹ thuật thị giác máy tính như OCR, ứng dụng quét và nhận dạng phương trình toán học cũng như đề bài. Sau đó, ứng dụng có thể phân tích bài toán và tạo ra lời giải chi tiết theo từng bước. Ứng dụng thậm chí có thể cung cấp nhiều phương pháp để giải cùng một bài toán và giúp học sinh hiểu sâu hơn về tài liệu.

Hình 2. Ví dụ sử dụng ứng dụng Photomath để giải phương trình bậc hai.

AI đang thay đổi giáo dục đại học bằng cách thu hẹp khoảng cách ngôn ngữ như thế nào#

Các công cụ AI cũng có thể hữu ích cho học sinh trong các tình huống hằng ngày, chẳng hạn như phá bỏ rào cản ngôn ngữ. Ngày nay, học sinh theo học giáo dục đại học ở các quốc gia khác nhau là điều khá phổ biến, và các em có thể gặp khó khăn về ngôn ngữ cả trong lẫn ngoài lớp học. Dù là đọc biển báo trên đường, hiểu thực đơn hay theo dõi ghi chú bài giảng bằng ngoại ngữ, những tình huống này có thể gây khó khăn cho học sinh đang thích nghi với môi trường mới.

Với các ứng dụng như Google Lens, học sinh có thể dễ dàng dịch văn bản từ hình ảnh hoặc áp phích chỉ bằng cách chụp ảnh. Trước tiên, ứng dụng sử dụng OCR để phát hiện văn bản trong hình ảnh. Sau đó, ứng dụng dựa vào xử lý ngôn ngữ tự nhiên để hiểu ngữ cảnh và cấu trúc của ngôn ngữ trước khi cung cấp bản dịch tức thì. Văn bản đã dịch được phủ trực tiếp lên hình ảnh gốc, giúp học sinh nhanh chóng nắm bắt ý nghĩa của biển báo, thực đơn hoặc sách giáo khoa bằng ngoại ngữ. Với những công cụ AI như vậy, học sinh có thể nhanh chóng vượt qua rào cản ngôn ngữ trong lớp học hoặc khi khám phá một thành phố mới.

Hình 3. Ví dụ sử dụng Google Lens để dịch biển báo.

AI trong lớp học: Sử dụng công nghệ AR để giảng dạy#

Với các công nghệ như thực tế tăng cường (AR), học sinh có thể tương tác với tài liệu học tập theo cách khiến việc học trở nên hấp dẫn và dễ ghi nhớ hơn. AR sử dụng thị giác máy tính để quét và hiểu thế giới thực, đồng thời phủ hình ảnh kỹ thuật số lên các vật thể vật lý trong lớp học. Điều này tạo ra một môi trường kết hợp, nơi học sinh có thể nhìn thấy và tương tác với cả các yếu tố thực lẫn ảo, giúp bài học trở nên sinh động và tương tác hơn.

Nhiều công cụ dựa trên AR đã được sử dụng trong các trường học và trường đại học. Một ví dụ là Assemblr EDU, giúp học sinh và giáo viên tạo ra trải nghiệm học tập 3D và AR. Giáo viên có thể sử dụng các tài nguyên 3D và animation có sẵn để xây dựng bài học hoặc thậm chí tự tạo tài liệu tương tác bằng trình chỉnh sửa kéo và thả đơn giản. Bằng cách biến thông tin trực quan và thực tiễn trở nên sống động, AR giúp học sinh dễ hiểu các khái niệm phức tạp hơn, đồng thời khiến việc học thú vị hơn.

Hình 4. Học sinh tương tác với model 3D Assemblr bằng AR.

AI có thể được sử dụng như thế nào để hỗ trợ học sinh có nhu cầu đặc biệt#

Các nghiên cứu cho thấy ước tính có 216,6 triệu người bị suy giảm thị lực, và tỷ lệ suy giảm thị lực ở người trẻ đang gia tăng. Kính thông minh tích hợp AI có thể mang lại trải nghiệm học tập tốt hơn cho học sinh khiếm thị bằng cách nhận dạng khuôn mặt, văn bản, hình ảnh trong sách và màu sắc. Đây là một ví dụ điển hình cho thấy AI đang giúp giáo dục trở nên dễ tiếp cận hơn.

Ví dụ, Envision Glasses là kính thông minh tích hợp ChatGPT, có thể chuyển đổi thông tin hình ảnh thành lời nói. Những chiếc kính này có thể mô tả những gì học sinh đang nhìn thấy trong thế giới thực. Camera tích hợp ghi lại môi trường thực và sử dụng các kỹ thuật thị giác máy tính như phát hiện đối tượng để xử lý chúng. Sau đó, thông qua xử lý ngôn ngữ tự nhiên, thông tin đã xử lý được truyền dưới dạng âm thanh qua loa của kính. Thiết bị mang lại cho học sinh khiếm thị nhiều quyền tự chủ hơn trong các tác vụ hằng ngày như đọc, viết hoặc thậm chí nhận dạng người và địa điểm.

Hình 5. Envision Glasses sử dụng GPT-4 của OpenAI.

Ưu và nhược điểm của việc sử dụng AI trong đời sống học sinh#

AI mang lại nhiều lợi ích cho học sinh, giúp việc học tập và đời sống học sinh nói chung trở nên dễ dàng hơn. Điều này cũng đúng với các nhóm tuổi khác nhau. Chẳng hạn, hơn 56% người dùng Duolingo dưới 24 tuổi, và ứng dụng sử dụng các tính năng AI như roleplay được hỗ trợ bởi GPT-4 để cho phép học sinh thực hành các cuộc hội thoại trong thế giới thực với AI. Những công cụ học ngôn ngữ được tăng cường bằng AI giúp việc học trở nên tương tác hơn.

Trong giáo dục đại học, các công cụ như ChatGPT (chatbot AI để tạo văn bản), Grammarly (trợ lý viết bằng AI hỗ trợ ngữ pháp và văn phong) và Consensus (công cụ tìm kiếm học thuật bằng AI) hỗ trợ học sinh trong các tác vụ như nghiên cứu và viết. Một nghiên cứu cho thấy 70% sinh viên đại học cảm thấy AI tác động tích cực đến việc học của họ, dù 40% bày tỏ lo ngại về các hệ quả đạo đức. Để thực sự hiểu tác động của AI đối với học sinh, cần xem xét cả ưu điểm lẫn hạn chế của công nghệ này.

Khi AI trở nên phổ biến hơn trong giáo dục, học sinh đang trải nghiệm những phương thức mới để học tập, quản lý thời gian và nâng cao thành tích học tập. Dưới đây là một số tác động tích cực mà AI có thể mang lại cho học sinh:

• Phản hồi tức thì: Học sinh có thể nhận được câu trả lời cho câu hỏi của mình ngay lập tức, từ đó nâng cao năng suất và khuyến khích các em tự học.
• Tăng cường cộng tác: Các công cụ AI có thể tạo điều kiện cộng tác giữa học sinh, ngay cả khi các em ở những địa điểm khác nhau, bằng cách cung cấp các nền tảng dùng chung cho dự án, thảo luận và tài nguyên học tập.
• Tự động hóa tác vụ hành chính: AI có thể tự động hóa các tác vụ chấm điểm, điểm danh và lập lịch, giúp giáo viên có thêm thời gian tập trung tương tác với học sinh và nâng cao chất lượng bài học.

Mặc dù AI cải thiện việc học và giúp quá trình học tập thuận tiện hơn, vẫn có một số hạn chế cần cân nhắc. Việc phụ thuộc quá nhiều vào AI có thể ảnh hưởng đến khả năng sáng tạo và giải quyết vấn đề của học sinh. Dưới đây là một số nhược điểm cần lưu ý:

• Lo ngại về quyền riêng tư: Việc sử dụng AI đòi hỏi thu thập và xử lý lượng lớn dữ liệu, làm dấy lên lo ngại về cách thông tin cá nhân của học sinh được lưu trữ và sử dụng.
• Giảm tương tác giữa người với người: Việc sử dụng quá mức các công cụ AI có thể làm giảm tương tác có giá trị giữa giáo viên và học sinh, vốn rất quan trọng đối với sự phát triển và định hướng cá nhân.
• Khoảng cách số: Một số công cụ AI có thể có chi phí cao và khó tiếp cận đối với những học sinh không đủ khả năng chi trả cho các gói đăng ký hoặc thiết bị đắt tiền.

Những điểm chính#

AI có thể định hình lại cách học sinh học tập bằng cách giúp các em xây dựng thói quen học tập tốt hơn, hoàn thiện phương pháp và nâng cao năng suất. Bằng cách cá nhân hóa bài học và cung cấp hỗ trợ suốt ngày đêm, AI giúp học sinh làm chủ việc học của mình và học theo tốc độ riêng. Tuy nhiên, những lợi ích này đi kèm các vấn đề quan trọng cần cân nhắc, chẳng hạn như mối lo ngại về đạo đức và rủi ro về quyền riêng tư. Khi AI ngày càng được tích hợp rộng rãi vào lớp học, điều cốt yếu là phải bảo đảm công nghệ này được sử dụng một cách có trách nhiệm. Sau cùng, việc tìm ra sự cân bằng phù hợp có thể sẽ định hình tương lai giáo dục cho cả học sinh và nhà giáo dục.

Nếu bạn quan tâm đến việc tìm hiểu sâu hơn về AI, hãy xem repository GitHub của chúng tôi và tham gia cộng đồng của chúng tôi. Bạn cũng có thể khám phá các ứng dụng AI trong những lĩnh vực như chăm sóc sức khỏe và nông nghiệp.