AI có thể giúp học sinh, sinh viên thay đổi trải nghiệm học tập như thế nào

Khi trí tuệ nhân tạo (AI) tiếp tục phát triển và ngày càng được chấp nhận, ứng dụng rộng rãi hơn, chúng ta bắt đầu thường xuyên thấy các đổi mới về AI xuất hiện trong đời sống hằng ngày. Một ví dụ thú vị là việc ứng dụng AI trong giáo dục để cải thiện cách học của học sinh. Từ việc tạo ra các công cụ học tập tương tác, cá nhân hóa đến việc làm cho bài học hấp dẫn hơn, AI đang tạo bước tiến lớn so với bảng đen và sách giáo khoa truyền thống. Điều thú vị là AI không chỉ được ứng dụng trong lớp học mà còn hỗ trợ học sinh tại nhà thông qua ứng dụng và gia sư ảo.

Ngoài ra, AI có thể cung cấp cho nhà giáo dục những thông tin hữu ích về kiểu học tập, lỗi thường gặp và thói quen học tập của học sinh. Với sự hỗ trợ của AI, giáo viên có thể xây dựng kế hoạch học tập tập trung vào điểm mạnh và những lĩnh vực cần cải thiện của từng học sinh. Theo Forbes Advisor, 60% nhà giáo dục đã sử dụng công cụ AI để cải thiện phương pháp giảng dạy. Hãy cùng tìm hiểu cách AI đang chuyển đổi trải nghiệm học tập của học sinh, cùng những lợi ích và thách thức đi kèm với các tiến bộ công nghệ này.

Hình 1. Giáo viên ứng dụng AI trong lớp học.

Vai trò của các công cụ học tập ứng dụng AI trong cuộc sống học sinh#

Các công nghệ AI như thị giác máy tính, xử lý ngôn ngữ tự nhiên và học máy có thể giúp máy hiểu và diễn giải thông tin hình ảnh, văn bản và dữ liệu. Trong giáo dục, những công cụ này có thể tạo ra khác biệt lớn bằng cách mang đến phương thức mới để học sinh học tập, cộng tác và tương tác với nội dung. Hãy cùng xem một số ví dụ thực tế về cách học sinh có thể sử dụng AI.

AI có thể hỗ trợ làm bài tập về nhà như thế nào#

Bài tập về nhà là công việc hằng ngày thường khiến học sinh cảm thấy quá tải, nhưng AI có thể giúp việc này dễ quản lý và thú vị hơn nhiều. Ví dụ, OCR (nhận dạng ký tự quang học) có thể nhanh chóng trích xuất văn bản từ sách giáo khoa hoặc tài liệu được quét và chuyển thành định dạng số. Sau đó, học sinh có thể dễ dàng sắp xếp, tìm kiếm và truy cập thông tin này trên thiết bị bất cứ lúc nào. Ngoài ra, các công cụ AI có thể giúp học sinh duy trì tiến độ bằng cách đưa ra mẹo học tập hoặc lời nhắc được cá nhân hóa. Nhờ AI, tài liệu bài tập có thể trở nên tương tác hơn, giúp việc học, ôn tập và nhận hỗ trợ bổ sung như tóm tắt hoặc dịch thuật trở nên đơn giản hơn.

Photomath là một ví dụ điển hình: ứng dụng sử dụng AI này giúp học sinh giải bài toán bằng cách cung cấp lời giải và phần giải thích tức thì. Khi làm bài tập, học sinh thường có thắc mắc và câu hỏi mà theo cách truyền thống phải đợi đến ngày hôm sau mới được giáo viên giải đáp. Các ứng dụng như Photomath có thể cung cấp cho học sinh lời giải thích từng bước, gợi ý trực quan và tham khảo lời giải. Sử dụng các kỹ thuật thị giác máy tính như OCR, ứng dụng quét và nhận diện phương trình toán học cùng đề bài. Sau đó, ứng dụng có thể phân tích bài toán và tạo ra lời giải chi tiết từng bước. Ứng dụng thậm chí có thể đưa ra nhiều phương pháp giải cùng một bài toán và giúp học sinh hiểu sâu hơn về kiến thức.

Hình 2. Ví dụ sử dụng ứng dụng Photomath để giải phương trình bậc hai.

AI đang thay đổi giáo dục đại học bằng cách xóa bỏ rào cản ngôn ngữ như thế nào#

Các công cụ AI cũng hữu ích với học sinh trong những tình huống thường ngày, chẳng hạn như vượt qua rào cản ngôn ngữ. Ngày nay, học sinh theo học bậc đại học ở các quốc gia khác nhau khá phổ biến, và các em có thể gặp khó khăn về ngôn ngữ cả trong lẫn ngoài lớp học. Dù là đọc biển báo đường phố, hiểu thực đơn hay theo dõi bài giảng bằng ngoại ngữ, những tình huống này đều có thể gây khó khăn cho học sinh đang thích nghi với môi trường mới.

Với các ứng dụng như Google Lens, học sinh có thể dễ dàng dịch văn bản từ hình ảnh hoặc áp phích chỉ bằng cách chụp ảnh. Trước tiên, ứng dụng dùng OCR để phát hiện văn bản trong ảnh. Sau đó, ứng dụng dựa vào xử lý ngôn ngữ tự nhiên để hiểu ngữ cảnh và cấu trúc ngôn ngữ trước khi cung cấp bản dịch tức thì. Văn bản đã dịch được phủ trực tiếp lên ảnh gốc, giúp học sinh nhanh chóng nắm được ý nghĩa của biển báo, thực đơn hoặc sách giáo khoa bằng tiếng nước ngoài. Với các công cụ AI như vậy, học sinh có thể nhanh chóng vượt qua rào cản ngôn ngữ trong lớp học hoặc khi khám phá một thành phố mới.

Hình 3. Ví dụ sử dụng Google Lens để dịch biển báo.

AI trong lớp học: Sử dụng công nghệ AR để giảng dạy#

Với các công nghệ như thực tế tăng cường (AR), học sinh có thể tương tác với tài liệu học tập theo cách hấp dẫn và dễ ghi nhớ hơn. AR sử dụng thị giác máy tính để quét và hiểu thế giới thực, sau đó phủ hình ảnh kỹ thuật số lên các vật thể thực trong lớp học. Điều này tạo ra một môi trường kết hợp, nơi học sinh có thể nhìn thấy và tương tác với cả yếu tố thực lẫn ảo, giúp bài học sinh động và tương tác hơn.

Nhiều công cụ dựa trên AR đã được sử dụng trong trường học và đại học. Một ví dụ là Assemblr EDU, giúp học sinh và giáo viên tạo trải nghiệm học tập 3D và AR. Giáo viên có thể sử dụng tài nguyên 3D và hoạt ảnh có sẵn để xây dựng bài học, hoặc tự tạo tài liệu tương tác bằng trình biên tập kéo thả đơn giản. Bằng cách làm cho thông tin trực quan và thực tiễn trở nên sinh động, AR giúp học sinh hiểu các khái niệm phức tạp dễ dàng hơn, đồng thời khiến việc học thú vị hơn.

Hình 4. Học sinh tương tác với model 3D của Assemblr bằng AR.

AI có thể hỗ trợ học sinh có nhu cầu đặc biệt như thế nào#

Các nghiên cứu cho thấy ước tính có 216,6 triệu người bị suy giảm thị lực và tỷ lệ suy giảm thị lực ở người trẻ đang tăng lên. Kính thông minh tích hợp AI có thể mang lại trải nghiệm học tập tốt hơn cho học sinh khiếm thị bằng cách nhận diện khuôn mặt, văn bản, hình ảnh trong sách và màu sắc. Đây là một ví dụ điển hình về cách AI giúp giáo dục trở nên dễ tiếp cận hơn.

Ví dụ, Envision Glasses là kính thông minh tích hợp ChatGPT, có thể chuyển thông tin hình ảnh thành lời nói. Kính có thể mô tả những gì học sinh nhìn thấy trong thế giới thực. Camera tích hợp ghi lại môi trường thực và sử dụng các kỹ thuật thị giác máy tính như phát hiện đối tượng để xử lý hình ảnh. Sau đó, thông qua xử lý ngôn ngữ tự nhiên, thông tin đã xử lý được truyền tải dưới dạng âm thanh qua loa của kính. Thiết bị giúp học sinh khiếm thị tự chủ hơn trong các công việc hằng ngày như đọc, viết, thậm chí nhận diện người và địa điểm.

Hình 5. Envision Glasses sử dụng GPT-4 của OpenAI.

Ưu và nhược điểm của việc sử dụng AI trong cuộc sống của học sinh#

AI mang lại nhiều lợi ích cho học sinh, giúp việc học tập và đời sống nói chung trở nên dễ dàng hơn. Điều này đúng với nhiều nhóm tuổi khác nhau. Chẳng hạn, hơn 56% người dùng Duolingo dưới 24 tuổi và ứng dụng sử dụng các tính năng AI như nhập vai được hỗ trợ bởi GPT-4 để học sinh luyện tập hội thoại thực tế với AI. Những công cụ tăng cường bằng AI như vậy giúp việc học ngôn ngữ trở nên tương tác hơn.

Trong giáo dục đại học, các công cụ như ChatGPT (chatbot AI tạo văn bản), Grammarly (trợ lý viết AI hỗ trợ ngữ pháp và văn phong) và Consensus (công cụ tìm kiếm học thuật AI) hỗ trợ sinh viên thực hiện các công việc như nghiên cứu và viết lách. Một nghiên cứu cho thấy 70% sinh viên đại học cảm thấy AI tác động tích cực đến việc học, dù 40% bày tỏ lo ngại về các hệ quả đạo đức. Để thực sự hiểu tác động của AI đối với học sinh, cần xem xét cả ưu điểm lẫn nhược điểm của công nghệ này.

Khi AI ngày càng phổ biến trong giáo dục, học sinh đang trải nghiệm những cách mới để học tập, quản lý thời gian và nâng cao thành tích học tập. Sau đây là một số tác động tích cực mà AI có thể mang lại cho học sinh:

• Phản hồi tức thì: Học sinh có thể nhận được câu trả lời ngay lập tức, giúp tăng năng suất và khuyến khích các em tự học.
• Tăng cường cộng tác: Các công cụ AI có thể hỗ trợ học sinh cộng tác với nhau ngay cả khi ở những địa điểm khác nhau, bằng cách cung cấp nền tảng chung cho dự án, thảo luận và tài nguyên học tập.
• Tự động hóa công việc hành chính: AI có thể tự động hóa việc chấm điểm, điểm danh và lên lịch, giúp giáo viên có thêm thời gian tương tác với học sinh và nâng cao chất lượng bài giảng.

Mặc dù AI cải thiện việc học và giúp học tập thuận tiện hơn, vẫn có một số hạn chế cần cân nhắc. Quá phụ thuộc vào AI có thể ảnh hưởng đến khả năng sáng tạo và giải quyết vấn đề của học sinh. Sau đây là một số nhược điểm cần lưu ý:

• Mối lo ngại về quyền riêng tư: Việc sử dụng AI đòi hỏi thu thập và xử lý lượng lớn dữ liệu, làm dấy lên lo ngại về cách lưu trữ và sử dụng thông tin cá nhân của học sinh.
• Giảm tương tác giữa người với người: Việc sử dụng công cụ AI quá mức có thể làm giảm tương tác quý giá giữa giáo viên và học sinh, vốn rất quan trọng đối với sự phát triển cá nhân và việc hướng dẫn.
• Khoảng cách số: Một số công cụ AI có thể tốn kém và khó tiếp cận đối với những học sinh không đủ khả năng chi trả cho các gói đăng ký hoặc thiết bị đắt tiền.

Điểm chính cần ghi nhớ#

AI có thể định hình lại cách học của học sinh bằng cách giúp các em xây dựng thói quen học tập tốt hơn, trau dồi phương pháp và tăng năng suất. Bằng cách cá nhân hóa bài học và cung cấp hỗ trợ suốt ngày đêm, AI giúp học sinh chủ động hơn trong việc học và học theo tốc độ riêng. Tuy nhiên, những lợi ích này cũng đi kèm với các vấn đề quan trọng cần cân nhắc, chẳng hạn như mối lo ngại về đạo đức và rủi ro về quyền riêng tư. Khi AI ngày càng được tích hợp vào lớp học, điều quan trọng là phải đảm bảo công nghệ này được sử dụng có trách nhiệm. Sau cùng, việc tìm ra sự cân bằng phù hợp nhiều khả năng sẽ định hình tương lai giáo dục cho cả học sinh lẫn nhà giáo dục.

Nếu muốn tìm hiểu sâu hơn về AI, bạn có thể xem repository GitHub của chúng tôi và tham gia cộng đồng của chúng tôi. Bạn cũng có thể khám phá các ứng dụng AI trong những lĩnh vực như chăm sóc sức khỏe và nông nghiệp.